Kunsthaus Malmedé was een gerenommeerde kunst- en antiekhandel in Keulen, gespecialiseerd in onder meer oude meesters. De onderneming werd in 1932 opgericht door Arthur Malmedé en was de directe opvolger van Kunsthandlung Malmedé & Geissendörfer, een firma die omstreeks 1900 in Keulen was ontstaan.[1]
De voorganger Malmedé & Geissendörfer werd eind 1931 opgeheven. De volledige handelsvoorraad werd van 26 tot en met 28 november van dat jaar bij Kunsthaus Lempertz in Keulen geveild. De omvangrijke veilingcatalogus vormt tegenwoordig een waardevolle bron voor onderzoek naar de kunsthandel in het Rijnland aan het begin van de twintigste eeuw.[2]
Oude meesters en tentoonstellingen
Al vóór de oprichting van Kunsthaus Malmedé speelde de handel in oude meesters een belangrijke rol. In 1917 publiceerde Malmedé & Geissendörfer bijvoorbeeld de veilingcatalogus Sammlung wertvoller Gemälde alter Meister aus süddeutschem Privatbesitz, waarin 66 schilderijen werden aangeboden.[3]
Arthur Malmedé zette deze belangstelling voort. Zijn Kunsthaus organiseerde niet alleen verkopen, maar ook kunsthistorisch opgezette tentoonstellingen. Een goed voorbeeld is Handzeichnungen alter Meister aus rheinischem Privatbesitz, die van mei tot juli 1934 in het Kunsthaus werd gehouden.[4]
Het handelsgebied was breed en omvatte schilderijen, tekeningen, beeldhouwwerken, meubelen en andere antiquiteiten. Malmedé behoorde daarmee tot het netwerk van gevestigde Keulse kunsthandelaren dat zowel particuliere verzamelaars als musea bediende.
Kunsthandel tijdens de Tweede Wereldoorlog
De activiteiten van Kunsthaus Malmedé tijdens de nationaalsocialistische periode zijn tegenwoordig eveneens van belang voor provenance-onderzoek. De firma komt voor in archiefmateriaal betreffende kunsthandel tijdens de oorlog en in documentatie rond de Sonderauftrag Linz, het aankoopprogramma voor het geplande Führermuseum.[5]
Een concreet voorbeeld is een Portret van een man, tegenwoordig toegeschreven aan Antonis Mor. Het schilderij werd op 27 maart 1942 door Kunsthaus Malmedé verworven en kwam na de oorlog terecht bij de Stichting Nederlands Kunstbezit. Juist dergelijke herkomstgeschiedenissen maken historische kunsthandels als Malmedé relevant voor hedendaags provenance-onderzoek.
Kunsthaus Malmedé na 1945
Na de oorlog werd de handel voortgezet. Vanaf 1947 was Kunsthaus Malmedé gevestigd aan de Schildergasse 107 in Keulen. De firma onderhield ook daarna contacten met musea en verzamelaars. Gedocumenteerde verkopen aan het Museum für Kunst und Kulturgeschichte in Dortmund vonden niet alleen in 1951–1952 plaats, maar ook in 1956–1957 en 1963.[6]
Heeft u een bijzondere belangstelling voor deze kunstenaar of voor dit onderwerp?
Volgt u deze kunstenaar of bent u een werk tegengekomen waarover u meer wilt weten? Wij doen regelmatig onderzoek naar werken die op de markt verschijnen en wisselen graag van gedachten over kwaliteit, provenance, kunsthistorische context en eerdere verkoopresultaten. U kunt ons rechtstreeks bereiken via info@antonello.art.
Voetnoten
[1] Deutsche Nationalbibliothek, GND, Kunsthaus Malmedé; Proveana, Kunsthandlung Malmedé. Arthur Malmedé richtte Kunsthaus Malmedé in 1932 op als opvolger van Malmedé & Geissendörfer.
[2] Kunsthaus Lempertz, Die gesamten Bestände der bekannten Kunsthandlung Malmedé & Geissendörfer, Köln, veiling 26–28 november 1931, catalogus nr. 325.
[3] Kunsthandlung Malmedé & Geissendörfer, Sammlung wertvoller Gemälde alter Meister aus süddeutschem Privatbesitz, Keulen, 1917.
[4] Handzeichnungen alter Meister aus rheinischem Privatbesitz, tentoonstellingscatalogus Kunsthaus Malmedé, Keulen, mei–juli 1934; exemplaar Rijksmuseum Research Library.
[5] Bundesarchiv Koblenz, BArch B 323/139, correspondentie betreffende aankopen voor de Sonderauftrag Linz, met documentatie betreffende Kunsthaus Malmedé en Arthur Malmedé.
[6] Proveana, Kunsthandlung Malmedé; documentatie van transacties met het Museum für Kunst und Kulturgeschichte Dortmund in 1939, 1951–1952, 1956–1957 en 1963.