Kunsthandel K. & V. Waterman behoorde in de jaren tachtig en het begin van de jaren negentig tot de bekende Amsterdamse kunsthandels op het gebied van Oude Meesters. Vanuit de galerie aan Rokin 116 werden belangrijke Nederlandse en Vlaamse schilderijen verhandeld en werden tentoonstellingen georganiseerd die nadrukkelijk ook een kunsthistorisch karakter hadden.[1]

De betekenis van Waterman lag daardoor niet uitsluitend in de handel. De firma werkte samen met kunsthistorici en bracht voor tentoonstellingen schilderijen uit museale en particuliere collecties bijeen. De bijbehorende catalogi worden nog altijd gebruikt in kunsthistorisch en provenance-onderzoek.

Jan de Braij, Portret van een jongen. Olieverf op paneel. In 1990 verworven door K. & V. Waterman en vervolgens via de New Yorkse kunsthandel Otto Naumann verkocht.[2]

Tentoonstellingen van Oude Meesters

Een van de belangrijkste tentoonstellingen was Jan van Goyen 1596–1656: Conquest of Space uit 1981. Hiervoor werden werken uit musea en particuliere collecties bijeengebracht en uitgebreid gedocumenteerd.[3]

Een jaar later volgde Frozen Silence: Hendrick Avercamp 1585–1634, Barent Avercamp 1612–1679. De tentoonstelling behandelde zowel Hendrick Avercamp als zijn neef Barent en bracht schilderijen uit verschillende openbare en particuliere verzamelingen samen.[4]

Anthony van Dyck, Portret van een onbekende man. Olieverf op paneel, 73 x 55 cm. Begin jaren ‘90 bij kunsthandel Waterman.

In 1983 organiseerde Waterman The Impact of a Genius: Rembrandt, His Pupils and Followers in the Seventeenth Century. Aan de omvangrijke catalogus werkten onder anderen Albert Blankert, Ben Broos en Ernst van de Wetering mee. De tentoonstelling vond van 22 april tot 17 mei 1983 plaats en behandelde niet alleen Rembrandt, maar juist ook zijn leerlingen en de bredere invloed van zijn atelier.[5]

Ook in 1984 zette de galerie deze lijn voort met Masters of Middelburg, een tentoonstelling ter ere van de kunsthistoricus Laurens J. Bol. Daarin stonden onder meer zeventiende-eeuwse schilders uit Middelburg en Zeeland centraal.[6]

Deze tentoonstellingen illustreren dat Waterman opereerde op het snijvlak van handel, kennerschap en kunsthistorisch onderzoek.

Samuel van Hoogstraten, Portret van een man. Olieverf op doek, 71 x 59.7 cm. Rond 1989 bij Kunsthandel Waterman in Amsterdam te zien.

Schilderijen uit de kunsthandel Waterman

Verschillende schilderijen die door K. & V. Waterman werden verhandeld, bevinden zich tegenwoordig in belangrijke museumcollecties.

Een aansprekend voorbeeld is Ferdinand Bols monumentale Venus en Adonis, omstreeks 1658 geschilderd. Het werk meet 168 × 230 cm en bevond zich in 1983 bij Waterman. In datzelfde jaar verwierf het Rijksmuseum het schilderij rechtstreeks van de kunsthandel, met steun van de Rijksmuseum-Stichting.[7]

Ferdinand Bol, Venus en Adonis, ca. 1658. Olieverf op doek, 168 × 230 cm. In 1983 van K. & V. Waterman verworven door het Rijksmuseum.

Een andere interessante provenance betreft Johannes van Wijckersloots Allegorie op de Franse invasie van 1672. Waterman kocht het schilderij in juni 1986 op een veiling van Sotheby’s in Monaco en verkocht het vervolgens aan de Amsterdamse verzamelaar Joost R. Ritman. In 1995 kwam het werk via de kunsthandel opnieuw op de markt en werd het door het Rijksmuseum verworven.[8]

Ook werken van schilders als Jan de Braij, Jacob van Ruisdael en Hendrick Avercamp zijn in gedocumenteerde provenances met de firma verbonden.[2][9]

Johannes van Wijckersloot, Allegorie op de Franse invasie van 1672, 1672. Olieverf op doek, 43 × 37,5 cm. In 1986 bij K. & V. Waterman; sinds 1995 in het Rijksmuseum.

Heeft u een bijzondere belangstelling voor deze kunstenaar of voor dit onderwerp?

Volgt u deze kunstenaar of bent u een werk tegengekomen waarover u meer wilt weten? Wij doen regelmatig onderzoek naar werken die op de markt verschijnen en wisselen graag van gedachten over kwaliteit, provenance, kunsthistorische context en eerdere verkoopresultaten. U kunt ons rechtstreeks bereiken via info@antonello.art.

David Teniers de Jongere, Bejaard paar weegt munten. Olieverf op paneel, 21.3 x 16.7 cm. Destijds bij kunsthandel Waterman.

Voetnoten

[1] K. & V. Waterman B.V., Rokin 116, Amsterdam; zie onder meer de publicatiegegevens van The Impact of a Genius, Amsterdam, 1983.

[2] Provenance Jan de Braij, Portrait of a Six-Year-Old Boy: Sotheby’s Amsterdam, 14 november 1990, nr. 69; K. & V. Waterman, Amsterdam; vervolgens Otto Naumann Ltd., New York.

[3] Hans-Ulrich Beck e.a., Jan van Goyen 1596–1656: Conquest of Space. Paintings from Museums and Private Collections, K. & V. Waterman, Amsterdam, 1981.

[4] Albert Blankert e.a., Frozen Silence: Hendrick Avercamp 1585–1634, Barent Avercamp 1612–1679. Paintings from Museums and Private Collections, K. & V. Waterman, Amsterdam, 1982.

[5] Albert Blankert, Ben Broos, Ernst van de Wetering, Guido Jansen en Willem van de Watering, The Impact of a Genius: Rembrandt, His Pupils and Followers in the Seventeenth Century, K. & V. Waterman, Amsterdam, 1983.

[6] N. Bakker, I. Bergström, G. Jansen, S.H. Levie en S. Segal, Masters of Middelburg: Exhibition in the Honour of Laurens J. Bol, Kunsthandel K. & V. Waterman, Amsterdam, 1984.

[7] Rijksmuseum Amsterdam, Ferdinand Bol, Venus en Adonis, inv.nr. SK-A-4823; provenance: K. & V. Waterman, Amsterdam; verworven door het Rijksmuseum in 1983.

[8] Rijksmuseum Amsterdam, Johannes van Wijckersloot, Allegorie op de Franse invasie van 1672, inv.nr. SK-A-4910; provenance: Sotheby’s Monaco, 21 juni 1986, nr. 35; K. & V. Waterman; Joost R. Ritman; Rijksmuseum 1995.

[9] National Gallery of Art, Washington, provenancegegevens Jacob van Ruisdael, Dunes by the Sea; met vermelding van Kunsthandel K. & V. Waterman.